Op 5 mei 2026 vond de dertiende editie van het Congres Publieke Ruimte plaats. Voor het tweede jaar op rij streek het congres neer in het prachtige Brugge. Met ruim 560 deelnemers was deze editie, tot de allerlaatste stoel, volledig volzet. Dankzij een uitgebreid en hoogstaand programma werd het een bijzonder inspirerende dag. Het actuele congresthema ‘Ruimte in beweging’ vormde de rode draad doorheen het programma, dat door host Bram Verbruggen professioneel in goede banen werd geleid. Naast de twee internationale keynotes van Reetta Putkonen (stad Helsinki) en Elisabeth Belpaire (ISOCARP) konden deelnemers kiezen uit 12 themasessies, 6 deepdivesessies, lunchsessies en 2 stadsexcursies. Op het Forum Publieke Ruimte waren 25 exposanten aanwezig. We reikten de Prijs Publieke Ruimte en Publieksprijs uit en 10 projecten met eervolle vermelding stelden zich in 1 minuut aan het publiek voor. De dag werd feestelijk afgesloten met een gezellige netwerkreceptie. Deelnemers gingen, naast een hoofd vol inspiratie en nieuwe contacten, naar huis met het gloednieuwe Praktijkboek Publieke Ruimte.
Noteer dinsdag 27 april 2027 in de agenda voor de volgende editie, meteen ook de laatste in BMCC Brugge.
Verwelkoming en openingskeynote
De dag werd geopend door host Bram Verbruggen, die zijn verwelkoming startte met een actuele weerupdate voor Brugge. Namens gaststad Brugge nam schepen Pablo Annys het woord om de aanwezigen te verwelkomen. De officiële introductie vanuit de organisatie werd verzorgd door Kelly Thierens van Voetgangersbeweging. Zij bedankte de ambassadeurs en sponsors, lichtte de duurzame organisatorische keuzes toe en kondigde de verschillende vernieuwingen van deze editie aan, zoals de QR-incentive en het gloednieuwe Sprekerspunt. Ook zette zij de lopende campagnes, de Maand van de Voetganger en de Voetgangersbarometer, extra in de schijnwerpers. Vervolgens deelde Tom Dhollander, gedelegeerd bestuurder van Voetgangersbeweging, een pakkend verhaal waarmee hij het cruciale belang van een veilige en toegankelijke publieke ruimte onderstreepte.
Dit vormde een mooie opstap naar de daaropvolgende openingskeynote van Reetta Putkonen, directeur Verkeers- en straatplanning in Helsinki. Zij nam de zaal mee in de ambitieuze mobiliteitsvisie van de Finse hoofdstad. Putkonen legde uitgebreid uit hoe Helsinki resoluut kiest voor Vision Zero, het streven naar nul verkeersdoden, en hoe dit doel daar effectief werd bereikt in 2024 door de infrastructuur fundamenteel te ontwerpen vanuit de veiligheid en logica van de duurzame weggebruiker. Tijdens deze lezing liep een innovatief pilootproject met het Speaksee-systeem dat zorgde voor realtime live ondertiteling en directe vertaling op het scherm en via de smartphone van de deelnemers.
Themasessies
Tijdens de themasessies stonden zes topics centraal: gezondheid, groen, klimaat, duurzame mobiliteit, gebruikers en inrichting. De rode draad doorheen alle sessies was het optimaal benutten van samenwerkingskansen en hoe projecten kunnen uitgewerkt worden tot kwalitatieve, multifunctionele en gezonde leefomgevingen voor mensen. In de verschillende zalen kwam een breed scala aan actuele onderwerpen aan bod. Zo deelden sprekers lessen uit vijf jaar tuinstraten in Antwerpen, kregen deelnemers inzichten rond de plek van kinderen en jongeren in de publieke ruimte en werd er besproken hoe we kunnen evolueren naar inclusieve steden waarin vrouwen een actievere rol kunnen opnemen. Daarnaast deelden verschillende studiebureaus hun ontwerpexpertise en kwamen onder meer participatie, klimaatbestendig ruimte, natuurweefselplannen en de praktische inrichting van schoolstraten uitgebreid aan bod. Een van de vele hoogtepunten van de dag, was het bouwmeesterpanel waarin Vlaams bouwmeester Véronique Claessens, Brussels bouwmeester Lisa De Visscher en Stadsbouwmeester Michiel Van Driessche met elkaar in gesprek gingen. Onder moderatie van Luc Eeckhout, debatteerden ze over het bewaken van ontwerpkwaliteit, van visie tot uitvoering.
Uitreiking Prijs Publieke Ruimte en Publieksprijs – Voorstelling eervolle vermeldingen
Net voor de middag stroomde het auditorium weer vol voor de ontknoping van de negentiende Prijs Publieke Ruimte. De aftrap werd gegeven door de voorstelling van 10 projecten met een eervolle vermelding, waarbij de vertegenwoordigers in exact één minuut en met één slide hun project krachtig aan het publiek presenteerden. Aansluitend volgde een inhoudelijke reflectie door juryvoorzitter Tom Dhollander, vicevoorzitter Maxine Ketele en Elisabeth Belpaire (president van ISOCARP), die een internationale en vergelijkende blik wierpen op de genomineerde projecten.
Vervolgens werden de winnaars van de Prijs Publieke Ruimte 2026 bekendgemaakt. In de categorie ‘Stedelijke projecten’ won de Materialenkaai in Brussel vanwege de transformatie van een industriële kade tot een intensieve, multifunctionele zone waar water centraal staat. De Ravaartstraat in Vilvoorde-Steenokkerzeel mocht de prijs in de categorie ‘Landelijke projecten’ in ontvangst nemen dankzij de unieke omvorming van een bestaande brug tot een vitale, ecologische natuurverbinding over de E19. De Publieksprijs, waarvoor meer dan 4.500 burgers online hun stem uitbrachten, ging naar Wonderwoud in Gent, dat de metamorfose van een voormalig vliegveld tot een avontuurlijk stadslandschap omvormde.
In totaal werden 68 projecten, waaronder de genomineerden en de projecten met eervolle vermelding, door meer dan 30 vakexperten geselecteerd voor opname in het Praktijkboek Publieke Ruimte en de online Databank Publieke Ruimte. Wil je jouw project ook in de kijker zetten? Schrijf hier in voor onze nieuwsbrief en ontdek als eerste wanneer de projectoproep in juni opnieuw van start gaat.
Lunch en netwerkmoment op het Forum
Tijdens de middagpauze genoten de aanwezigen van een volledig vegetarische lunch op het vernieuwde Forum Publieke Ruimte, waar 25 standhouders hun nieuwste innovaties toonden. Hier werd ook het duurzaam karakter van het congres zichtbaar: om de ecologische voetafdruk drastisch te verkleinen, verliep de informatie over het dagverloop onder meer via digitale infozuilen en een digitale applicatie, zonder papieren programmagidsen. Dit jaar werden er bovendien voor het eerst geen fysieke goodiebags met flyers en plastic gadgets meer bedeeld. In plaats daarvan liep er doorlopend een QR-incentive: 4 QR-codes scannen op de sponsorstanden op het Forum gaf kans op een van de tien waardevolle prijzen die op het einde van de dag werden bedeeld.
Tijdens de lunch vonden ook enkele lunchsessies plaats, waaronder interactieve praktijktafels, een boekvoorstelling en een toegankelijkheidswandeling. Op het nieuwe Sprekerspunt, centraal op het Forum, konden deelnemers terecht om in gesprek te gaan met sprekers, maar ook om extra informatie en achtergrond te vragen aan de teams achter de genomineerde projecten en eervolle vermeldingen.
Deepdives en excursies
Vervolgens ging het namiddagprogramma van start, waarbij deelnemers zich verdeelden over de deepdivesessies en de twee stadsexcursies. Tijdens deze nieuwe deepdivesessies werd gedurende anderhalf uur uitgebreid op één specifiek topic werd ingezoomd. Verschillende grote maatschappelijke en ruimtelijke thema’s kwamen hierbij aan bod: publieke ruimte voor vrouwen (Els De Vos), de ontwerpprincipes van drie toonaangevende studiebureaus (Omgeving, Felixx, Tractebel), de boom als bestaande structuur door Liesbeth Reekmans, het grensverleggende (Re)connection model door Ignace Schops, en het strategisch creëren van voetgangersnetwerken door Dennis Van Sluijs. Tegelijkertijd bezochten enkele deelnemers per fiets het Wijkpark Ten Boomgaard of namen ze deel aan de walkshop rond de stationsomgeving van Brugge.
Slotkeynote en netwerkreceptie
De congresdag werd afgesloten door de slotkeynote nam Elisabeth Belpaire, president van ISOCARP. Met een inspirerend betoog hield ze het publiek een spiegel voor en deed ze de zaal stilstaan bij de fundamentele vraag: hoe ziet een echt inclusieve wereld eruit, en hoe vertalen we dat naar de publieke ruimte? Elisabeth pleitte warm voor meer empathie en menselijke veerkracht in het ontwerp, waarbij ze de aanwezigen uitdaagde om over de grenzen van hun eigen vakgebied heen te kijken en de openbare ruimte te zien als de sleutel voor een rechtvaardige samenleving. Als afsluiter deelde host Bram Verbruggen nog de winnaars mee van de QR-incentive, die hun prijs in ontvangst mochten nemen op het forum. De dag werd traditiegetrouw afgesloten met een gezellige netwerkreceptie. Bij het verlaten van het BMCC ruilden de honderden professionals hun congresbadge in voor een fysiek exemplaar van het gloednieuwe Praktijkboek Publieke Ruimte 2026.
Save the date: 27 april 2027, BMCC Brugge en suggesties programma open
Het veertiende Congres Publieke Ruimte vindt plaats op 27 april 2027 voor de derde en laatste keer in Brugge. Zet het alvast met stip in de agenda.
Vanaf september starten we opnieuw met het vormgeven van het congresprogramma.
– Welk actueel onderwerp of knellend vraagstuk in de publieke ruimte verdient volgens jou een hoofdrol op het congres van 2027?
– Wie is de expert, ontwerper of pionier (binnen- of buitenland) die we hiervoor op het podium moeten zetten?
– Waarom mogen we deze suggestie echt niet missen?
Bekijk de sfeerbeelden
Bekijk via deze link alle sfeerbeelden van editie 2026, foto’s ©Infopunt Publieke Ruimte
